Een waterkrachtcentrale maakt gebruik het verschil in waterstanden boven- en benedenstrooms van de constructie. Het vallende water drijft de turbines aan, waardoor elektriciteit wordt opgewekt.

Bij stuw van Borgharen is voldoende verval om jaarlijks na uitvoering van de Grensmaas 54 GWh elektriciteit op te wekken. Deze hoeveelheid energie komt overeen met het gebruik van 15 000 huishoudens, ofwel ongeveer 15% van het aantal inwoners in Maastricht.

Wanneer vergeleken wordt met een aardgasgestookte centrale wordt jaarlijks een uitstoot aan CO2 van 20 000  ton bespaard en vergeleken met een kolengestookte centrale zelfs 40 000 ton.

Binnen 20 jaar is het Nederlandse aardgas allemaal opgestookt. De WKC Borgharen bespaart 10 miljoen m3 aardgas voor de komende 50 - 100 jaar. En maakt Nederland daarmee een beetje minder afhankelijk van buitenlandse leveranciers, zoals Rusland. 

Naast deze grote milieuvoordelen in het algemeen is een WKC niet goed voor passerende vissen, omdat ze kunnen beschadigen of zelfs sterven na aanraking met een turbineblad. Door de aanleg van een visgeleidingssysteem wordt het merendeel van de vissen om de centrale heengeleid en kunnen ongestoord hun weg vervolgen. Om passage van beneden naar boven ook mogelijk te maken, wordt een vispastrap aangelegd.

Principe doorsnede                                                                             Bron: Voith 

3-dimensionale doorsnede                                                       Bron: VA-Tech 

 WKC Qurinos in aanbouw                                                                Bron: Alsthom